Báo cáo M&A Việt Nam – Phần 1 Tổng quan kinh tế và các ngành trọng điểm
2026/08/05
- I-GLOCAL.CO.,LTD ハノイ事務所
- Shuya Kondo
Tóm tắt tổng quan
① Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, với tốc độ tăng trưởng GDP thực đạt 8,02% trong năm 2025 và GDP bình quân đầu người lần đầu tiên vượt mốc 5.000 USD. Với dân số gần 100 triệu người có cơ cấu tuổi trẻ, mạng lưới hơn 15 hiệp định thương mại tự do (FTA) và xu hướng “Trung Quốc + 1” đang diễn ra, Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là một điểm đến đầu tư hấp dẫn, ngay cả khi hoạt động M&A trên toàn khu vực Đông Nam Á vẫn còn trầm lắng.
② Hiện nay, các lĩnh vực có hoạt động M&A sôi động nhất là chăm sóc sức khỏe, bất động sản và khu công nghiệp, hàng tiêu dùng và bán lẻ, fintech và công nghệ, sản xuất và bán dẫn, cùng năng lượng tái tạo. Việt Nam đang dần thoát khỏi vị thế “cơ sở sản xuất chi phí thấp” truyền thống và chuyển trọng tâm đầu tư sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.
③ Về phương thức thâm nhập thị trường, ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài lựa chọn M&A thay vì đầu tư mới (greenfield) vốn tốn nhiều thời gian hơn. Mặt khác, cần lưu ý đến tình trạng già hóa dân số tại các đô thị lớn, bẫy thu nhập trung bình, sự thiếu hụt hạ tầng và chi phí lao động ngày càng tăng.
Giới thiệu
Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, lực lượng lao động trẻ và dồi dào, cùng thị trường tiêu dùng đang mở rộng. Trên thực tế, hoạt động M&A hướng vào khu vực Đông Nam Á (SEA) gần đây tương đối trầm lắng. Giá trị ròng các giao dịch M&A xuyên biên giới vào khu vực SEA năm 2025 đạt 11 tỷ USD, giảm nhẹ so với mức 12 tỷ USD của năm trước đó (2024)[1] do sự thay đổi về thuế quan và môi trường vốn toàn cầu thận trọng hơn. Ngược lại, hoạt động M&A hướng vào Việt Nam vẫn duy trì tương đối mạnh mẽ. Giá trị ròng các giao dịch M&A xuyên biên giới vào Việt Nam năm 2025 đạt 854 triệu USD, tăng 56% so với năm trước[2]. Điều này cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn bị thu hút bởi thị trường Việt Nam và mong muốn đầu tư vào đây.
Trong báo cáo này, chúng tôi trình bày tổng quan về hiện trạng nền kinh tế Việt Nam, các lĩnh vực đang thu hút nhiều hoạt động M&A nhất, cũng như những lợi ích và các vấn đề cần lưu ý trên thực tế khi mua lại một doanh nghiệp tại Việt Nam. Chúng tôi hy vọng báo cáo này sẽ hữu ích cho các doanh nghiệp đang cân nhắc thực hiện M&A tại Việt Nam.
[1] UNCTAD “Global Investment Trends Monitor No.50” (January 2026) P13
[2] UNCTAD World Investment Report | UN Trade and Development (UNCTAD) Annex table 05
1. Tổng quan nền kinh tế Việt Nam.
Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Tăng trưởng GDP thực đạt 8,02% trong năm 2025, mức cao thứ hai trong giai đoạn 2011–2025 (chỉ sau năm 2022), trong khi ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng 9,97%—mức cao nhất trong sáu năm. GDP danh nghĩa đạt khoảng 514 tỷ USD, và GDP bình quân đầu người lần đầu tiên vượt mốc 5.000 USD, đạt 5.026 USD[3]. Chính phủ đã đặt mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng, tối thiểu 10% mỗi năm đến năm 2030, được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư hạ tầng đáng kể và những cải cách liên tục nhằm thu hút vốn nước ngoài. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam, Chính phủ cũng đã đặt mục tiêu dài hạn trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Sự tăng trưởng đáng kể này được xây dựng trên nền tảng công cuộc Đổi Mới khởi xướng từ năm 1986, mở cửa Việt Nam đón nhận đầu tư nước ngoài và dẫn đến sự phát triển dần dần của thị trường vốn, các chuẩn mực kế toán phù hợp với thông lệ quốc tế, cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp—những nền tảng ngày nay đang hỗ trợ hoạt động M&A xuyên biên giới.
Ổn định chính trị là một yếu tố khác thường được các nhà đầu tư nước ngoài nhắc đến. Hệ thống một đảng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo đã duy trì định hướng chính sách nhất quán, dài hạn trong gần bốn thập kỷ qua.
Ba yếu tố cấu trúc là nền tảng cho sự tăng trưởng này:
- Chiến lược “China Plus One” đang được đẩy mạnh, khi các tập đoàn sản xuất đa quốc gia chuyển dịch năng lực sản xuất sang Việt Nam nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất.
- Tiêu dùng nội địa đang mở rộng nhanh chóng, được hỗ trợ bởi dân số khoảng 100 triệu người với độ tuổi trung vị là 34.
- Mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp của Việt Nam—bao gồm CPTPP, EVFTA và RCEP, với tổng cộng 15 FTA trở lên—tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư.
Lạm phát tiếp tục được kiểm soát tốt ở mức 3,31%, nằm trong mục tiêu của Chính phủ, cho thấy sự ổn định kinh tế vĩ mô nói chung. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 38,4 tỷ USD trong năm 2025, gần như đi ngang so với năm trước, trong đó 27,6 tỷ USD đã được giải ngân thực tế—chủ yếu vào lĩnh vực sản xuất, chế biến chế tạo[4].
Điều đáng chú ý là Việt Nam đang dần vượt ra khỏi vị thế truyền thống là cứ điểm sản xuất chi phí thấp, và hiện đang tích cực xây dựng năng lực trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn như bán dẫn, dịch vụ số và y tế. Các tập đoàn hàng đầu thế giới như NVIDIA, Samsung, Google và SpaceX đều đã thiết lập hoặc mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam. Bảng dưới đây tóm tắt các chỉ số kinh tế chính.
Người viết tổng hợp từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (NSO/GSO), Báo cáo Triển vọng Dân số Thế giới của Liên Hợp Quốc (UN World Population Prospects) 2024, Cơ sở dữ liệu Kinh tế Thế giới của IMF (IMF World Economic Database)
[3] National Statistics Office of Vietnam (NSO/GSO), “Socio-economic Situation in the Fourth Quarter and 2025” (January2026). https://www.nso.gov.vn/en/data-and-statistics/2026/01/socio-economic-situation-in-the-fourth-quarter-and-2025/
[4] National Statistics Office of Vietnam (NSO/GSO), “Socio-economic Situation in the Fourth Quarter and 2025” (January2026).https://www.nso.gov.vn/en/data-and-statistics/2026/01/socio-economic-situation-in-the-fourth-quarter-and-2025/
２.Các lĩnh vực sôi động trong hoạt động M&A
Các lĩnh vực dưới đây đã thu hút nhiều hoạt động M&A nhất tại Việt Nam trong năm 2024 và 2025, xét cả về số lượng thương vụ lẫn giá trị giao dịch.
(1) Y tế
Y tế là một trong những mục tiêu M&A được săn đón tích cực nhất trong giai đoạn 2024–2025. Mật độ giường bệnh và bác sĩ chuyên khoa của Việt Nam vẫn ở mức thấp, trong khi thu nhập hộ gia đình tăng và tốc độ già hóa dân số nhanh đang thúc đẩy chi tiêu cho y tế tư nhân tăng trưởng ổn định. Các thương vụ đáng chú ý bao gồm việc Ares Management mua lại Tập đoàn Medlatec (khoảng 150 triệu USD) và khoản đầu tư nắm quyền chi phối của KKR vào Tập đoàn Y khoa Sài Gòn (Saigon Medical Group). Các phân ngành hoạt động sôi nổi bao gồm chuỗi bệnh viện và phòng khám, chẩn đoán hình ảnh/xét nghiệm, công nghệ y tế (healthtech) và chăm sóc người cao tuổi.
(2) Bất động sản và Khu công nghiệp
Bất động sản chiếm khoảng 36% tổng giá trị giao dịch M&A năm 2024, trở thành lĩnh vực dẫn đầu. Nhu cầu đối với khu công nghiệp và hạ tầng logistics duy trì ở mức đặc biệt cao, được thúc đẩy bởi quá trình đô thị hóa và làn sóng dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc. Việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh Bất động sản trong năm 2024 đã mở rộng đáng kể quyền tiếp cận quyền sử dụng đất cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các thương vụ tiêu biểu bao gồm thương vụ Birch thâu tóm Eastern Real Estate (quy mô 365 triệu USD) và CapitaLand mua lại một dự án khu dân cư tại Bình Dương (khoảng 553 triệu USD).
(3) Hàng tiêu dùng và Bán lẻ
Với dân số hơn 100 triệu người và tầng lớp trung lưu đang mở rộng nhanh chóng, hàng tiêu dùng và bán lẻ đã trở thành mục tiêu M&A cốt lõi. Tỷ trọng của lĩnh vực tiêu dùng trong tổng giá trị giao dịch M&A đã tăng từ 16% năm 2024 lên 21% trong quý 1/2025. Với GDP bình quân đầu người vượt 5.000 USD, người tiêu dùng đang chuyển hướng từ ưu tiên số lượng sang chất lượng. Các thương vụ đáng chú ý bao gồm việc Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) mua lại tới 65% cổ phần Tập đoàn Thiên Long (khoảng 178 triệu USD, tháng 12/2025), và F&N (Thái Lan) tiếp tục gia tăng tỷ lệ sở hữu tại Vinamilk.
(4) Công nghệ tài chính (Fintech), Công nghệ và Dịch vụ số
Việt Nam có tỷ lệ sử dụng thẻ tín dụng thấp, tín dụng tiêu dùng còn hạn chế và tỷ lệ tham gia bảo hiểm dưới mức trung bình—tạo dư địa tăng trưởng dài hạn cho các dịch vụ tài chính. Lĩnh vực Fintech (thanh toán số, mua trước trả sau – BNPL, và insurtech) phần lớn không thuộc phạm vi giới hạn sở hữu nước ngoài 30% áp dụng cho ngân hàng thương mại, cho phép cấu trúc gia nhập thị trường linh hoạt hơn. Vòng gọi vốn Series E trị giá 200 triệu USD do Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) dẫn dắt đã định giá một siêu ứng dụng hàng đầu ở mức trên 2 tỷ USD, đưa công ty này trở thành kỳ lân thứ tư của Việt Nam. Bên cạnh fintech, các dịch vụ số ở phạm vi rộng hơn (EdTech, HealthTech và B2B SaaS) cũng hoạt động sôi nổi, được hỗ trợ bởi các sáng kiến chuyển đổi số và lực lượng dân số trẻ, am hiểu công nghệ – điển hình là thỏa thuận hợp tác giữa NVIDIA và FPT nhằm xây dựng nhà máy AI đầu tiên của Việt Nam (khoảng 200 triệu USD).
(5) Công nghiệp Chế biến, Chế tạo và Bán dẫn
Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ghi nhận mức tăng trưởng 9,97% trong năm 2025, tốc độ nhanh nhất trong sáu năm qua, hưởng lợi trực tiếp nhất từ xu hướng “China Plus One”. Chiến lược Phát triển Công nghiệp Bán dẫn của Chính phủ (Quyết định số 1018/2024) cung cấp các ưu đãi về thuế, đất đai và xuất nhập khẩu cho các doanh nghiệp hoạt động tại các khu công nghệ cao được chỉ định đến năm 2030. Các thương vụ gần đây bao gồm việc GS Microelectronics mua lại Sinble Technology Vietnam và khoản đầu tư của Tập đoàn SK vào Iscvina Manufacturing.
(6) Năng lượng tái tạo
Năng lượng tái tạo ngày càng sôi động, được thúc đẩy bởi cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam và Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh (Quyết định 768/QĐ-TTg, tháng 4/2025), trong đó nâng đáng kể các mục tiêu về điện gió, điện mặt trời và hệ thống pin lưu trữ, đồng thời đưa điện hạt nhân trở lại cơ cấu nguồn điện. Các quy định mới về Cơ chế mua bán điện trực tiếp – DPPA (Nghị định 57/2025) và điện mặt trời mái nhà (Nghị định 58/2025) đã mở rộng các phương thức tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài. Các thương vụ đáng chú ý năm 2025 bao gồm việc SARA mua lại dự án điện gió Đầm Nại (40 triệu USD), Levanta mua lại Điện gió HBRE Gia Lai (33,1 triệu USD), và Sumitomo gia nhập lĩnh vực thủy điện thông qua Cửu Long Power Engineering.
3.Lợi ích của việc mua lại doanh nghiệp Việt Nam
Ngày càng nhiều tập đoàn nước ngoài lựa chọn M&A thay vì đầu tư dự án mới làm phương thức thâm nhập thị trường ưu tiên. Các lợi ích chính được tóm tắt dưới đây.
4.Thách thức và động lực trong tương lai
Một số vấn đề thực tiễn cần được lưu ý cẩn trọng:
1.Già hóa dân số đô thị
Trong khi độ tuổi trung vị của cả nước vẫn ở mức khoảng 34, các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt đầu cho thấy những dấu hiệu rõ rệt của già hóa dân số, tương tự các mô hình từng xuất hiện trước đây ở các nền kinh tế Đông Á khác. “Thời kỳ dân số vàng” của Việt Nam có thời hạn nhất định, và trọng tâm chính sách đang dần chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất.
2.Bẫy thu nhập trung bình
Cho đến nay, tăng trưởng chủ yếu được thúc đẩy bởi khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất xuất khẩu. Ngay cả ở hiện tại, dù đã có một số tập đoàn tư nhân Việt Nam mang tính biểu tượng như Vingroup, FPT, nhưng để Việt Nam vươn lên nhóm quốc gia có thu nhập cao, sự xuất hiện của nhiều hơn các doanh nghiệp đầu tàu nội địa cung cấp các sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao sẽ là yếu tố mang tính thiết yếu.
3.Nút thắt cơ sở hạ tầng
Sự chậm trễ trong việc xây dựng tuyến metro tại các thành phố lớn, tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài, cùng với năng lực lưới điện và cảng biển thiếu đồng bộ tiếp tục đè nặng lên năng lực cạnh tranh, ngay cả khi các dự án đường cao tốc, sân bay và năng lượng tái tạo mới đi vào hoạt động. Tuy nhiên, đà cải cách của chính phủ hiện tại được kỳ vọng sẽ dần thu hẹp khoảng trống này.
4.Chi phí lao động gia tăng
Tiền lương tại Việt Nam đã tăng đều đặn, theo báo cáo của Tổng cục Thống kê (GSO), thu nhập bình quân hàng tháng tăng khoảng 8% mỗi năm — từ mức xấp xỉ 7,1 triệu VNĐ (271 USD) năm 2023 lên 8,3 triệu VNĐ (317 USD) năm 2025. Với GDP bình quân đầu người vượt mức 5.000 USD, Việt Nam không còn là lựa chọn có chi phí thấp nhất trong số các cứ điểm sản xuất tại ASEAN. Do đó, động lực thâm nhập thị trường đang dịch chuyển từ việc tận dụng lợi thế nhân công giá rẻ (labor arbitrage) sang các hoạt động mang lại giá trị gia tăng cao hơn như kỹ thuật công nghệ, R&D và dịch vụ số.
Kết luận
Việt Nam mang đến một sự kết hợp hiếm có đối với các tập đoàn nước ngoài: mức tăng trưởng cao được duy trì bền vững, cơ cấu dân số thuận lợi, và môi trường pháp lý đang được cải thiện tích cực.
Mặc dù các thách thức nêu trên là hiện hữu, Chính phủ đang tích cực giải quyết thông qua các nỗ lực cải cách liên tục trong các quy định về hành chính, đất đai và năng lượng. Song song đó, việc các hộ gia đình ngày càng gia tăng đầu tư vào giáo dục – đặc biệt là đào tạo tiếng Anh – đang dần hạ thấp rào cản ngôn ngữ đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là khi làm việc với đội ngũ nhân sự quản lý trẻ tại các đô thị lớn.
Trong báo cáo tiếp theo, chúng tôi sẽ đi sâu thảo luận về các khía cạnh thực tiễn trong quá trình thực thi thương vụ M&A tại Việt Nam – bao gồm tiến trình giao dịch và các phát hiện phổ biến từ công tác thẩm định chuyên sâu (due diligence) về tài chính, thuế, pháp lý và hoạt động.
